Zasięg darmowego dostępu do Wi-Fi w Cieszynie

Wejdź na wersję strony dostosowanej dla osób niepełnosprawnych
visitCieszyn
  • Cieszyn z lotu ptaka
  • DLACZEGO WARTO?
    po co przyjechać do Cieszyna?
  • Historia i tradycja
  • Odkrywaj Cieszyn
  • Ciekawostki
  • Cieszyn INEurope
    Mapa
  • NOCLEGI/JEDZENIE
  • Cieszyn z lotu ptaka
  • DLACZEGO WARTO?
    • IMPREZY
    • HISTORIA MIASTA
    • PROGRAMY ZWIEDZANIA
    • ZABYTKI I ATRAKCJE
    • PRZEWODNIKI
  • Historia i tradycja
    • Dzieje miasta
    • Dzieje ratusza
    • Moneta w dawnym Cieszynie
    • Miasto i jego mieszkańcy
    • Osobistości
    • Tradycje cieszyńskie
    • Czarownica powołana
    • Cieszyńskie tramwaje
  • Odkrywaj Cieszyn
    • Odkrywaj Cieszyn latem
    • Odkryj Cieszyn w jeden dzień
  • Ciekawostki
    • Mapa Legend
    • Cieszyńskie Naj
    • Czy wiesz, że?
    • Cieszyn na starej fotografii
    • Witualny spacer
    • Cieszyn w liczbach
  • Cieszyn INEurope
  • NOCLEGI/JEDZENIE
    • HOTELE/POKOJE/KWATERY
    • RESTAURACJE
    • KAWIARNIE
    • CUKIERNIE
    • BARY/BISTRA
    • STOŁÓWKI
    • PIZZERIE
    • CIESZYŃSKIE KANAPKI

Hotel „Pod Brunatnym Jeleniem”

Hotel „Pod Brunatnym Jeleniem” – fragm. Perspektywicznego widoku Cieszyna, rysunek piórkiem z poł. XVIII w.
Fragment akwareli I. Chambreza de Ryvos ”Widok głównego Placu Książęcego miasta Cieszyna na Śląsku” z 1802 r.
Hotel w XIX w., rysunek
Hotel, fot. z ok. 1908 r.
Budynek nowego hotelu, fot. z 1912 r.
Hotel, pocztówka z 1915 r.
Wnętrza hotelu, pocztówka z 1916 r.
Menu restauracji hotelowej, lata 20. XX w.
Menu restauracji hotelowej, lata 20. XX w.
Menu restauracji hotelowej, lata 20. XX w.
Zaproszenie na Wieczór z okazji Święta Narodowego, 1920 r.
Tablica pamiątkowa gości hotelowych z końca XIX w.
Hotel „Pod Brunatnym Jeleniem”, fot. z 2006 r.

Wychodząc z budynku ratusza, po prawej stronie widzimy Hotel „Pod Brunatnym Jeleniem” Rynek 20

 

Budynek hotelu „Pod Brunatnym Jeleniem” stanął w miejscu dwóch przyrynkowych posesji, które powstały na przełomie XV i XVI wieku, w czasach gdy powstał obecny Rynek. W narożnym z Rynkiem i obecną ul. Regera budynku mieściła się faktoria miedzi, później zaś urząd podatku solnego i tytoniowego. W połowie XVIII wieku stał się własnością cieszyńskich rodzin szlacheckich – hrabiów Larischów, baronów Karwińskich i Cselestów. W okresie tym funkcjonował już w budynku hotel zwany „Jeleń” lub „Pod Brunatnym Jeleniem” Prowadzony był przez różnych przedsiębiorców zwanych „gospodzkimi”. Od swych początków „Jeleń” gościł wiele znakomitości i głów koronowanych, m. in. księcia Repnina, cara Pawła I, księcia Condé i Marię Teresę, córkę króla Ludwika XVI, wraz z francuskimi emigrantami po Rewolucji, cara Aleksandra I, wielkiego księcia Konstantego, generała Kutuzowa, cesarza Ferdynanda, czy też księcia cieszyńskiego Karola Ludwika Habsburga. Przypominały o tym dwie duże tablice z ich nazwiskami w hotelowym hallu. Najznamienitszym jednak, i jednym z pierwszych tej rangi gościem, był sam cesarz Józef II, który zatrzymał się w hotelu dwukrotnie, w 1770 i 1779 roku. W pierwszej połowie XIX wieku budynek przeszedł w ręce mieszczańskie, początkowo rodziny Kamprathów, a od 1876 roku rodziny Seemannów. Działalność hotelarską prowadzili natomiast różni dzierżawcy. W końcu lat 80. XIX wieku budynek został przebudowany wg projektu architekta Alberta Dostala, tak aby spełniał wymagania coraz liczniejszych klientów. Dobudowano wówczas drugie piętro oraz uruchomiono konny omnibus dowożący gości z dworca kolejowego z Pruchnej, a później z Saskiej Kępy. Inwestycje te nie wystarczyły jednak wobec rozwoju ruchu kolejowego i turystycznego w końcu XIX wieku, „Jeleń” nie wytrzymywał także konkurencji z hotelem „Austria” przy ul. Stefanii (dzisiaj Głębokiej). W 1910 roku cieszyński budowniczy Ludwik Kametz rzucił pomysł budowy nowoczesnego hotelu „Pod Jeleniem” w miejscu starego i sąsiedniej kamienicy. Zawiązał spółkę „Hotel Brauner Hirsch GmbH in Teschen” (Hotel pod Brunatnym Jeleniem, sp. z o. o. w Cieszynie) złożoną z grupy zamożnych mieszczan, która wykupiła hotel od Edwarda Seemanna i sąsiadującą z nim kamienicę od rodziny Scholtisów. Plany nowego, dużego obiektu opracował w 1911 roku wiedeński architekt Kilian Köhler. Powstał w ten sposób najokazalszy obiekt w przyrynkowej zabudowie, przewyższający inne swą masą i wysokością. Czteropiętrowy budynek otrzymał secesyjną dekorację o rokokowej stylistyce, nawiązującą do modnych wiedeńskich wzorów. Wysoki parter o półokrągłych oknach, gdzie mieściła się ogólnodostępna kawiarnia i restauracja, zaznaczony został pasami rustyki. Symetrycznie rozmieszczone wejścia między półkolumnami prowadziły do hotelu oraz do kawiarni. Na pierwszym piętrze mieścił się reprezentacyjny apartament z wyjściem na balkon o kutych kratach. Okna ozdobione zostały sztukateriami i wygiętymi gzymsami. Podobnym gzymsem zwieńczono przyczółek podkreślający symetrię fasady, ozdobiony płaskorzeźbą leżącego jelenia wykonaną z brunatnej kamionki w neorokokowym kartuszu. Obiekt nakryty został wysokim mansardowym dachem zwieńczonym kutą kratą z nazwą hotelu. Uroczyste otwarcie hotelu nastąpiło 29 i 30 czerwca 1912 r. Na trzech piętrach mieścił on 67 pokoi hotelowych z tzw. angielskimi łazienkami, centralnym ogrzewaniem, lodówkami, windą, elektrycznym oświetleniem oraz wentylacją. Hotel urządzony został według najnowocześniejszych wiedeńskich wzorów i stołecznego szyku. Na parterze znajdowały się luksusowo wyposażone w secesyjnym stylu: kawiarnia, salon dla dam, restauracja, sala koncertowa i balowa, zimowa kręgielnia oraz specjalne pokoje klubowe, przeznaczone dla spotkań cieszyńskich stowarzyszeń. Specjalnością restauracji była tradycyjna wiedeńska kuchnia, kawiarnia serwowała typowe austriackie ciasta i desery z nieodłączną kawą parzoną na wiele sposobów.

 

W sali koncertowej niemal codziennie odbywały się występy artystów z Wiednia i innych kulturalnych ośrodków monarchii. Dla wygody klientów w hotelu mieścił się renomowany zakład cesarsko – królewskiego nadwornego fryzjera Franciszka Hermanna oraz salon kosmetyczny. Chociaż hotel szybko zapełnił się podróżnymi, zarządzająca nim spółka popadła w finansowe kłopoty, które powiększył wybuch I wojny światowej. Pomimo to w hotelu koncentrowało się nie tylko życie społeczno – kulturalne, ale także polityczne, wykraczające ponad region. W okresie wojny, w latach 1914 – 1916, hotel zamieszkiwali wysocy oficerowie Głównego Sztabu Armii. W jego pomieszczeniach arcyksiążę Fryderyk, jako głównodowodzący armii austriackiej, podejmował najważniejszych polityków i wojskowych tzw. państw centralnych, m. in. Cesarza Wilhelma II i króla Bułgarii Ferdynanda. Po zakończeniu wojny, od połowy lutego 1919 roku, hotel był siedzibą Międzysojuszniczej Komisji Alianckiej rozeznającej spór graniczny pomiędzy Polską a Czechosłowacją, a od końca stycznia 1920 r. Międzysojuszniczej Komisji Plebiscytowej. Jej działalność zakończyła się podpisaniem 20 sierpnia 1920 roku protokołu o uznaniu granicy państwowej na Olzie pomiędzy przedstawiciela mi rządu polskiego i czechosłowackiego. Były to ostatnie lata prosperity „Jelenia”. Podział Cieszyna w jeszcze większym stopniu pogłębił jego trudną sytuację. Ruchliwe dotąd miasto, odwiedzane przez interesantów z całej naddunajskiej monarchii utraciło swe naturalne zaplecze. Nie pomogły nawet odwiedziny prezydenta RP Ignacego Mościckiego w 1927 i 1929 roku. Hotel nieprzerwanie funkcjonował, jako prywatny w okresie międzywojennym i jako uspołeczniona instytucja po II wojnie światowej. Odzyskany w 1990 roku przez dawnych właścicieli został sprzedany i przestał funkcjonować ze względu na prace remontowe i konserwatorskie.

 

Tekst: Mariusz Makowski
Fotografie: Dominik Dubiel, Paweł Halama, Daniel Hryciuk, Magdalena Jańczuk, Renata Karpińska, Mariusz Makowski, Joanna Rzepka Dziedzic, Anna Szostok Fedrizzi, Henryk Tesarczyk
W publikacji wykorzystano fotografie, dokumenty i eksponaty ze zbiorów:

  • Muzeum Śląska Cieszyńskiego w Cieszynie,

  • Książnicy Cieszyńskiej w Cieszynie,

  • Archiwum Państwowego w Katowicach, Oddział w Cieszynie,

  • Urzędu Miejskiego w Cieszynie,

  • Muzeum Beskyd, Frýdek Místek,

  • Mariusza Makowskiego

    oraz ilustracje z publikacji:

  • H. Wawreczka, J. Spyra, M. Makowski,

  • „Cieszyn i Czeski Cieszyn na starych widokówkach i fotografiach”, WART, Nebory 1999.

 

 
 

POWRÓT

Zwiedzanie z pewnością ułatwi aplikacja mobilna „Cieszyn. Český Těšín – u nas”, w której spragniony wiedzy turysta odnajdzie garść informacji.

W mobilnym przewodniku znalazła się bogata baza obiektów – przede wszystkim zabytków i atrakcji turystycznych, a także gastronomii i obiektów noclegowych – idealne rozwiązanie dla osób, które planują w Cieszynie i Czeskim Cieszynie zostać nieco dłużej. Obiekty znajdujące się w aplikacji uzupełnione są o zdjęcia i opis, posiadają także lokalizację na mapie, dzięki czemu można do nich wyznaczyć trasę. Urozmaiceniem pobytu z pewnością będą propozycje kilku tras turystycznych, prowadzące użytkownika po najciekawszych miejscach okolicy.

Wyjątkową propozycją zwiedzania miast są trzy gry terenowe, łączące przyjemne z pożytecznym: rozwiązując zagadki jednocześnie uczymy się historii i poznajemy ciekawostki związane z regionem. Odgadywanie rozwiązań urozmaici spacery oraz pozwoli poznać mnóstwo tajemnic kryjących się na wśród zabytkowych murów. Gry terenowe również są oparte na geolokalizacji, dzięki czemu zabawa jest niezwykle przyjemna: po dotarciu na miejsce ukrycia zagadki użytkownik zostaje o tym powiadomiony i może przystąpić do zabawy. Jeśli zaś napotka trudności, może skorzystać z podpowiedzi. Na zakończenie czeka na niego wirtualny dyplom, którym może podzielić się w serwisach społecznościowych.

W aplikacji znajdziemy również informacje o historii miasta oraz planer, w którym możemy umieścić obiekty i trasy, aby zawsze mieć je pod ręką.

Mobilny przewodnik został stworzony w pięciu językach: polskim, czeskim, angielskim, francuskim i niemieckim a do prawidłowego działania nie wymaga połączenia z internetem, wystarczy wcześniej zaktualizować bazę danych. Zapraszamy do Cieszyna!



Projekt dofinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego – Programu Operacyjnego Współpracy Transgranicznej Republika Czeska
– Rzeczpospolita Polska 2007-2013 i budżetu państwa za pośrednictwem Euroregionu Śląsk Cieszyński – Těšínské Slezsko.

Cieszyńskie Centrum Informacji
Rynek 1, 43-400 Cieszyn
tel. 33 479 42 49
NAJWAŻNIESZE ADRESY
Film promocyjny Cieszyna
Cieszyn z lotu ptaka
Administrator strony:
Biuro Promocji, Informacji i Turystyki, Urząd Miejski
tel.: +48 33 4794 240
e-mail: promocja@um.cieszyn.pl
© 2019 All rights reserved
Polityka prywatności
Deklaracja dostępności
<
wykonanie: