Zasięg darmowego dostępu do Wi-Fi w Cieszynie

Wejdź na wersję strony dostosowanej dla osób niepełnosprawnych
visitCieszyn
  • Cieszyn z lotu ptaka
  • DLACZEGO WARTO?
    po co przyjechać do Cieszyna?
  • Historia i tradycja
  • Odkrywaj Cieszyn
  • Ciekawostki
  • Cieszyn INEurope
    Mapa
  • NOCLEGI/JEDZENIE
  • Cieszyn z lotu ptaka
  • DLACZEGO WARTO?
    • IMPREZY
    • HISTORIA MIASTA
    • PROGRAMY ZWIEDZANIA
    • ZABYTKI I ATRAKCJE
    • PRZEWODNIKI
  • Historia i tradycja
    • Dzieje miasta
    • Dzieje ratusza
    • Moneta w dawnym Cieszynie
    • Miasto i jego mieszkańcy
    • Osobistości
    • Tradycje cieszyńskie
    • Czarownica powołana
    • Cieszyńskie tramwaje
  • Odkrywaj Cieszyn
    • Odkrywaj Cieszyn latem
    • Odkryj Cieszyn w jeden dzień
  • Ciekawostki
    • Mapa Legend
    • Cieszyńskie Naj
    • Czy wiesz, że?
    • Cieszyn na starej fotografii
    • Witualny spacer
    • Cieszyn w liczbach
  • Cieszyn INEurope
  • NOCLEGI/JEDZENIE
    • HOTELE/POKOJE/KWATERY
    • RESTAURACJE
    • KAWIARNIE
    • CUKIERNIE
    • BARY/BISTRA
    • STOŁÓWKI
    • PIZZERIE
    • CIESZYŃSKIE KANAPKI

Sąd Rejonowy

Budynek cesarsko-krółewskiego Sądu Obwodowego, fot. Z 1905 r
Wizyta Cesarza Franciszka Józefa i, FOT. Z 1906 r
Posąg bogini sprawiedliwości, fot. Z lat 30. XX w
Reprezentacyjna sala rozpraw, fot. Z 1906 r.
Sala rozpraw, fot. z 2006 r
Wnętrze Sądu Rejonowego, fot. z 2006 r.
Gmach Sądu rejonowego, fot. z 2006 r

Przez Park Pokoju wchodzimy na ul. Limanowskiego, skręcamy w lewo i dochodzimy do Górnego Rynku. Przechodzimy przez ten trójkątny plac i kierujemy się w stronę ul. Garncarskiej, przy której wznosi się Sąd Rejonowy ul. Garncarska 8

 

Z pobytem cesarza Franciszka Józefa I w Cieszynie związany jest także okazały budynek Sądu Rejonowego (dawniej Obwodowego). Cesarz osobiście odwiedził ten gmach dnia 2 września 1906 roku i posadził przed nim znajdujący się po dziś dzień pamiątkowy tzw. „Cesarski dąb”. Był to budynek całkiem nowy, bowiem otwarto go oficjalnie 2 grudnia 1905 roku, w 57. rocznicę wstąpienia cesarza na tron. Zamiar jego wzniesienia podjęto już wcześniej, ze względu na to, iż dotychczasowe pomieszczenia Sądu Obwodowego, znajdujące się przy ratuszu w cieszyńskim Rynku, okazały się zbyt szczupłe. Władze miasta również pragnęły poszerzyć swoje biura i w miejscu Sądu wystawić nową salę posiedzeń Miejskiej Rady. W 1901 roku prezes Sądu Obwodowego, ces. król. radca dworu Emanuel Harbich zwrócił się do radcy budowlanego Rudolfa Langa z ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Wiedniu oraz do znanego cieszyńskiego architekta Eugeniusza Fuldy o sporządzenie planów nowego budynku. Zlokalizowano go przy ul. Garncarskiej, przed istniejącym już budynkiem więzienia, tak by obiekty te do siebie przylegały. Lang wraz z Fuldą sporządzili projekty imponującego gmachu, na planie zbliżonym do kwadratu o wymiarach 58 na 55 m, z wewnętrznym dziedzińcem. Główna fasada otrzymała neobarokową dekorację złożoną z boniowanego pasowego cokołu i okien zwieńczonych masywnym kluczem. Okna pierwszego i drugiego piętra w klasycznych opaskach ze zwornikami umieszczone są pomiędzy pionowymi boniowanymi lizenami, co nadało budynkowi ciężki i solidny charakter. Główną ozdobę fasady stanowi środkowy trójosiowy ryzalit z wejściową bramą z toporem i pękiem rózg liktorskich w kluczu – symbolem sprawiedliwości oraz przerywanym przyczółkiem z siedzącymi puttami trzymającymi w rękach inne atrybuty sprawiedliwości: wagę i miecz. Nad oknem drugiego piętra znajdował się pierwotnie cesarski dwugłowy orzeł oraz napis „K. K. KREISGERICHT” – „Cesarsko królewski Sąd Obwodowy”. Budynek nakryto blaszanym dwuspadowym dachem z lukarnami, natomiast środkowy ryzalit podkreślono wysokim dachem mansardowym. Imponujący i majestatyczny wygląd posiada także westybul i trójbiegowa klatka schodowa ozdobiona przez klasycystyczne arkady, marmurowe kolumny i tralkowe balustrady. To reprezentacyjne wejście podkreśla funkcję budynku i majestat prawa. Już na samym początku wchodzącego uderza widok nadnaturalnej wielkości figury „Iustitia” z białego kararyjskiego marmuru. Przedstawia ona boginię sprawiedliwości Temidę z mieczem i otwartą księgą w dłoniach. Jej oblicze z przewiązanymi opaską oczami, symbolem „ślepej sprawiedliwości”, wydobywało z półmroku światło odbite przez zmyślnie umieszczone lustro. Rzeźba ta (podobnie jak putta) wyszła spod dłuta Ernesta Hegenbartha, wiedeńskiego rzeźbiarza, znanego między innymi z dekoracji fasad „Theater an der Wien” i „Volkstheater” we Wiedniu. Po prawej stronie westybulu zawieszono na ścianie pamiątkową tablicą z zielonego szwedzkiego granitu z niemieckim napisem „Erbaut unter der Regierung Seiner Majestät des Kaisers Franz Joseph I. 1903 1905” („Zbudowano pod panowaniem Jego Wysokości Cesarza Franciszka Józefa I. 1903 1905.”). Dziś w jej miejscu znajduje się tablica z 1928 roku, poświęcona dr Feliksowi Bocheńskiemu, organizatorowi polskiego sądownictwa na Śląsku i pierwszemu polskiemu prezesowi Sądu Okręgowego w Cieszynie. W tylnej części budynku zlokalizowany został rodzaj pawilonu, w którym mieści się reprezentacyjna sala rozpraw sądowych. To dwukondygnacyjne (9 m wysokości), obszerne (15 na 9,5 m) pomieszczenie ozdobione jest arkadowymi oknami na jednej z dłuższych ścian i nawiązującymi do nich ślepymi arkadami w bogatej sztukatorskiej dekoracji na pozostałych ścianach. W jednej z arkad umieszczono portret cesarza Franciszka Józefa I w stroju koronacyjnym autorstwa malarza Alojza Schwingera z Grazu. Salę nakryto równie bogatym, zwierciadlanym sklepieniem z półokrągłymi lunetami. Niewątpliwą ozdobą sali są wysokie boazerie, portale, sądowa trybuna oraz wznoszące się schodkowo ławy dla publiczności. Budynek Sądu wystawiony został przez firmę budowlaną Eugeniusza Fuldy, natomiast prace wewnętrzne, jak i wyposażenie biur wykonały wiedeńskie i miejscowe, cieszyńskie firmy, dając tym dowód swoich wysokich kwalifikacji. Obecnie w budynku tym znajduje się Sąd Rejonowy w Cieszynie, który z okazji stulecia obiektu przeprowadził jego generalny remont, przywracając fasady i wnętrza do dawnej świetności.

 

Tekst: Mariusz Makowski
Fotografie: Dominik Dubiel, Paweł Halama, Daniel Hryciuk, Magdalena Jańczuk, Renata Karpińska, Mariusz Makowski, Joanna Rzepka Dziedzic, Anna Szostok Fedrizzi, Henryk Tesarczyk
W publikacji wykorzystano fotografie, dokumenty i eksponaty ze zbiorów:

  • Muzeum Śląska Cieszyńskiego w Cieszynie,

  • Książnicy Cieszyńskiej w Cieszynie,

  • Archiwum Państwowego w Katowicach, Oddział w Cieszynie,

  • Urzędu Miejskiego w Cieszynie,

  • Muzeum Beskyd, Frýdek Místek,

  • Mariusza Makowskiego

    oraz ilustracje z publikacji:

  • H. Wawreczka, J. Spyra, M. Makowski,

  • „Cieszyn i Czeski Cieszyn na starych widokówkach i fotografiach”, WART, Nebory 1999.

 

 
 

POWRÓT

Zwiedzanie z pewnością ułatwi aplikacja mobilna „Cieszyn. Český Těšín – u nas”, w której spragniony wiedzy turysta odnajdzie garść informacji.

W mobilnym przewodniku znalazła się bogata baza obiektów – przede wszystkim zabytków i atrakcji turystycznych, a także gastronomii i obiektów noclegowych – idealne rozwiązanie dla osób, które planują w Cieszynie i Czeskim Cieszynie zostać nieco dłużej. Obiekty znajdujące się w aplikacji uzupełnione są o zdjęcia i opis, posiadają także lokalizację na mapie, dzięki czemu można do nich wyznaczyć trasę. Urozmaiceniem pobytu z pewnością będą propozycje kilku tras turystycznych, prowadzące użytkownika po najciekawszych miejscach okolicy.

Wyjątkową propozycją zwiedzania miast są trzy gry terenowe, łączące przyjemne z pożytecznym: rozwiązując zagadki jednocześnie uczymy się historii i poznajemy ciekawostki związane z regionem. Odgadywanie rozwiązań urozmaici spacery oraz pozwoli poznać mnóstwo tajemnic kryjących się na wśród zabytkowych murów. Gry terenowe również są oparte na geolokalizacji, dzięki czemu zabawa jest niezwykle przyjemna: po dotarciu na miejsce ukrycia zagadki użytkownik zostaje o tym powiadomiony i może przystąpić do zabawy. Jeśli zaś napotka trudności, może skorzystać z podpowiedzi. Na zakończenie czeka na niego wirtualny dyplom, którym może podzielić się w serwisach społecznościowych.

W aplikacji znajdziemy również informacje o historii miasta oraz planer, w którym możemy umieścić obiekty i trasy, aby zawsze mieć je pod ręką.

Mobilny przewodnik został stworzony w pięciu językach: polskim, czeskim, angielskim, francuskim i niemieckim a do prawidłowego działania nie wymaga połączenia z internetem, wystarczy wcześniej zaktualizować bazę danych. Zapraszamy do Cieszyna!



Projekt dofinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego – Programu Operacyjnego Współpracy Transgranicznej Republika Czeska
– Rzeczpospolita Polska 2007-2013 i budżetu państwa za pośrednictwem Euroregionu Śląsk Cieszyński – Těšínské Slezsko.

Cieszyńskie Centrum Informacji
Rynek 1, 43-400 Cieszyn
tel. 33 479 42 49
NAJWAŻNIESZE ADRESY
Film promocyjny Cieszyna
Cieszyn z lotu ptaka
Administrator strony:
Biuro Promocji, Informacji i Turystyki, Urząd Miejski
tel.: +48 33 4794 240
e-mail: promocja@um.cieszyn.pl
© 2019 All rights reserved
Polityka prywatności
Deklaracja dostępności
<
wykonanie: